विद्या नाम नरस्य रूपमधिकं प्रच्छन्न-गुप्तं धनं । विद्या भोगकरी यशः-सुखकरी विद्या गुरूणां गुरुः । विद्या बन्धुजनो विदेश-गमने विद्या परा देवता । विद्या राजसु पूज्यते न तु धनं विद्या-विहीनः पशुः ॥
vidyā nāma narasya rūpamadhikaṃ pracchanna-guptaṃ dhanaṃ | vidyā bhogakarī yaśaḥ-sukhakarī vidyā gurūṇāṃ guruḥ | vidyā bandhujano videśa-gamane vidyā parā devatā | vidyā rājasu pūjyate na tu dhanaṃ vidyā-vihīnaḥ paśuḥ ||
Learning is a person's greater beauty, a wealth hidden and guarded. Learning brings enjoyment, fame and happiness; learning is the teacher of teachers. Learning is one's kin when travelling abroad; learning is the highest deity. Learning, not wealth, is honoured among kings. One without learning is a beast.
विद्या मनुष्य का श्रेष्ठ रूप है, छिपा और सुरक्षित धन है। विद्या भोग, यश और सुख देती है; विद्या गुरुओं की भी गुरु है। परदेस जाने पर विद्या ही बंधु है; विद्या परम देवता है। राजाओं में विद्या पूजी जाती है, धन नहीं। विद्या से हीन मनुष्य पशु है।
"One without learning is a beast" is poetic exaggeration in praise of learning; never use it to demean anyone who lacked the chance to study.
"विद्या-हीन पशु है" विद्या की प्रशंसा में कवि की अतिशयोक्ति है; जिन्हें पढ़ने का अवसर नहीं मिला उन्हें नीचा दिखाने के लिए इसका प्रयोग कभी न करें।
Meaning today and contextआज के लिए अर्थ और संदर्भ
What you learn travels with you, cannot be taken, and opens doors far from home. When choosing where to put your time and money, learning is rarely the wrong choice.
जो आप सीखते हैं वह साथ चलता है, छीना नहीं जा सकता, और घर से दूर भी रास्ते खोलता है। समय और पैसा कहाँ लगाएँ, यह सोचते समय विद्या शायद ही कभी गलत चुनाव होती है।
Bhartrihari's celebrated praise of learning (vidya) as beauty, hidden treasure, friend abroad and highest deity.