पुनर्नरो म्रियते जायते च पुनर्नरो हीयते वर्धते पुनः । पुनर्नरो याचति याच्यते च पुनर्नरः शोचति शोच्यते पुनः ॥
punarnaro mriyate jāyate ca punarnaro hīyate vardhate punaḥ | punarnaro yācati yācyate ca punarnaraḥ śocati śocyate punaḥ ||
Again a man dies and is born; again he declines and again he grows. Again he begs and is begged of; again he grieves and is grieved for.
मनुष्य बार-बार मरता है और जन्म लेता है, बार-बार घटता है और बढ़ता है, बार-बार माँगता है और उससे माँगा जाता है, बार-बार शोक करता है और उसके लिए शोक किया जाता है।
Meaning today and contextआज के लिए अर्थ और संदर्भ
Life turns: we give and receive, rise and fall, mourn and are mourned. Seeing this pattern can soften both pride in good times and despair in bad.
जीवन घूमता रहता है: हम देते हैं और पाते हैं, उठते हैं और गिरते हैं, शोक करते हैं और हमारे लिए शोक होता है। इस क्रम को देखना अच्छे समय में घमंड और बुरे समय में निराशा, दोनों को नरम करता है।
Vidura reminds Dhritarashtra of the turning wheel of life: people die and are born, decline and rise, ask and are asked, grieve and are grieved for.