स समित्पाणिः पुनरेयाय । तं ह प्रजापतिरुवाच । मघवन्यच्छान्तहृदयः प्राव्राजीः सार्धं विरोचनेन किमिच्छन्पुनरागम इति । स होवाच यथा एव खल्वयं भगवोऽस्मिञ्छरीरे साध्वलंकृते साध्वलंकृतो भवति सुवसने सुवसनः परिष्कृते परिष्कृत एवमेवायमस्मिन्नन्धेऽन्धो भवति स्रामे स्रामः परिवृक्णे परिवृक्णः । अस्यैव शरीरस्य नाशमन्वेष नश्यति । नाहमत्र भोग्यं पश्यामीति ॥
sa samitpāṇiḥ punareyāya | taṃ ha prajāpatiruvāca | maghavanyacchāntahṛdayaḥ prāvrājīḥ sārdhaṃ virocanena kimicchanpunarāgama iti | sa hovāca yathā eva khalvayaṃ bhagavo'smiñcharīre sādhvalaṃkṛte sādhvalaṃkṛto bhavati suvasane suvasanaḥ pariṣkṛte pariṣkṛta evamevāyamasminnandhe'ndho bhavati srāme srāmaḥ parivṛkṇe parivṛkṇaḥ | asyaiva śarīrasya nāśamanveṣa naśyati | nāhamatra bhogyaṃ paśyāmīti ||
He came back with fuel in hand. Prajāpati said to him, 'Maghavan, you went away content at heart together with Virocana. Wanting what have you come back?' He said, 'Sir, just as this self is well adorned when this body is well adorned, finely dressed when it is finely dressed, groomed when it is groomed, so too it will be blind when the body is blind, lame when it is lame, crippled when it is crippled. It will perish as soon as this body perishes. I see nothing worthwhile in this.'
वह हाथ में समिधा लेकर फिर लौट आया। प्रजापति ने उससे कहा, 'मघवन्, तुम तो विरोचन के साथ संतुष्ट मन से चले गए थे; अब क्या चाहते हुए लौटे हो?' उसने कहा, 'भगवन्, जैसे यह (आत्मा) शरीर के अच्छी तरह सजने पर सजा हुआ, सुंदर वस्त्र पहनने पर सुंदर वस्त्रों वाला, सँवरने पर सँवरा हुआ होता है, वैसे ही शरीर के अंधे होने पर यह अंधा, लँगड़ा होने पर लँगड़ा, अपंग होने पर अपंग होगा। शरीर के नष्ट होते ही यह भी नष्ट हो जाएगा। मुझे इसमें कुछ भी सार नहीं दिखता।'
Meaning today and contextआज के लिए अर्थ और संदर्भ
It takes humility to go back and admit you have not understood. Indra returns as a student again, carrying his doubt honestly.
वापस जाकर यह मानने के लिए विनम्रता चाहिए कि आप नहीं समझे। इंद्र अपनी शंका ईमानदारी से लेकर फिर शिष्य बनकर लौटते हैं।
Chandogya 8.9.2: Indra returns to Prajāpati with fuel in hand; asked why, he states his doubt about the bodily self.