उद्दालको हारुणिः श्वेतकेतुं पुत्रमुवाच स्वप्नान्तं मे सोम्य विजानीहीति । यत्रैतत्पुरुषः स्वपिति नाम सता सोम्य तदा संपन्नो भवति । स्वमपीतो भवति । तस्मादेनं स्वपितीत्याचक्षते । स्वं ह्यपीतो भवति ॥
uddālako hāruṇiḥ śvetaketuṃ putramuvāca svapnāntaṃ me somya vijānīhīti | yatraitatpuruṣaḥ svapiti nāma satā somya tadā saṃpanno bhavati | svamapīto bhavati | tasmādenaṃ svapitītyācakṣate | svaṃ hyapīto bhavati ||
Uddālaka Āruṇi said to his son Śvetaketu: "Learn from me, my dear, about deep sleep. When a person here is said to be sleeping (svapiti), then, my dear, he has merged with Being; he has gone into his own (svam apītaḥ). That is why they say of him 'he sleeps': for he has gone into his own."
उद्दालक आरुणि ने अपने पुत्र श्वेतकेतु से कहा: "बेटा, मुझसे गहरी नींद का रहस्य समझो। जब कहा जाता है कि मनुष्य सो रहा है (स्वपिति), तब बेटा, वह सत् से एक हो जाता है; वह अपने ही स्वरूप में लीन हो जाता है (स्वम् अपीतः)। इसीलिए उसे 'सोता है' कहते हैं: क्योंकि वह अपने आप में समा गया है।"
Meaning today and contextआज के लिए अर्थ और संदर्भ
In deep, dreamless sleep, all our roles, worries and stories drop away, and yet we return refreshed. Every night we touch a ground of being that is ours without effort.
गहरी, स्वप्नहीन नींद में हमारी सारी भूमिकाएँ, चिंताएँ और कहानियाँ छूट जाती हैं, फिर भी हम तरोताज़ा होकर लौटते हैं। हर रात हम बिना किसी प्रयास के अपने अस्तित्व के उस आधार को छू आते हैं।
Chandogya 6.8.1: Uddālaka teaches what deep sleep is: the person merges with Being, reaching his own self.